Wakacje składkowe 2026: jak przedsiębiorca prowadzący JDG może nie płacić składek społecznych ZUS za jeden miesiąc
Wakacje składkowe to ulga, dzięki której przedsiębiorca może raz w roku kalendarzowym nie opłacać za siebie części składek ZUS za wybrany miesiąc.
Nie trzeba przy tym zawieszać działalności gospodarczej — można nadal pracować, wystawiać faktury i osiągać przychody. Ulga nie jest jednak przyznawana automatycznie. Należy wcześniej złożyć wniosek RWS, spełnić określone warunki oraz prawidłowo przygotować dokumenty rozliczeniowe za miesiąc objęty zwolnieniem.
Ważne: wakacje składkowe nie oznaczają pełnego „miesiąca bez ZUS”. Zwolnienie dotyczy własnych składek społecznych przedsiębiorcy, ale nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników.
Składki objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa, dlatego ciągłość ubezpieczeń społecznych zostaje zachowana.
W skrócie
- Z ulgi można skorzystać raz w roku kalendarzowym.
- Przedsiębiorca sam wybiera miesiąc zwolnienia.
- Wniosek należy złożyć w miesiącu poprzedzającym zwolnienie.
- Składka zdrowotna pozostaje do zapłaty.
- Zwolnienie dotyczy wyłącznie własnych składek przedsiębiorcy.
- Przyznanie ulgi nie zwalnia z obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych ZUS.
Czym są wakacje składkowe?
Wakacje składkowe pozwalają przedsiębiorcy uzyskać zwolnienie z opłacania własnych składek społecznych za jeden wybrany miesiąc w roku.
W tym miesiącu przedsiębiorca:
- nadal prowadzi działalność;
- może osiągać przychody;
- wystawia faktury na zwykłych zasadach;
- pozostaje zgłoszony w ZUS;
- zachowuje ciągłość ubezpieczeń społecznych.
Składki objęte zwolnieniem są opłacane z budżetu państwa. Oznacza to, że miesiąc objęty wakacjami składkowymi jest uwzględniany przy ustalaniu przyszłych praw emerytalnych i ubezpieczeniowych.
Wnioski można składać od 1 listopada 2024 roku. Pierwsze zwolnienie mogło dotyczyć grudnia 2024 roku. Według stanu na lipiec 2026 roku główne warunki korzystania z ulgi nie uległy znaczącym zmianom. Zmieniały się przede wszystkim techniczne elementy formularza RWS oraz sposób podawania informacji o pomocy de minimis.
Wakacji składkowych nie należy mylić z zawieszeniem działalności. Podczas korzystania z ulgi firma nadal działa. W przypadku zawieszenia działalności przedsiębiorca czasowo wstrzymuje zwykłą aktywność gospodarczą.
Kto może skorzystać z wakacji składkowych?
Ulga jest przeznaczona przede wszystkim dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą i wpisanych do CEIDG.
Może z niej skorzystać również wspólnik spółki cywilnej, jednak wniosek dotyczy jego indywidualnych składek i powinien zostać złożony przez osobiste konto płatnika.
Wszystkie poniższe warunki muszą być spełnione jednocześnie.
1. Nie więcej niż 10 ubezpieczonych
W miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku przedsiębiorca może zgłaszać do ZUS maksymalnie 10 osób ubezpieczonych.
Do limitu wlicza się również samego przedsiębiorcę. W typowej sytuacji oznacza to przedsiębiorcę oraz maksymalnie dziewięć innych osób ubezpieczonych.
Do limitu mogą być wliczani między innymi:
- pracownicy;
- zleceniobiorcy;
- osoby współpracujące;
- przedsiębiorca.
Osoba zgłoszona do ubezpieczeń choćby przez jeden dzień w sprawdzanym miesiącu może zostać uwzględniona w limicie. Nie liczy się wyłącznie stan na ostatni dzień miesiąca.
Przykładowo krótkoterminowy zleceniobiorca również może zostać wliczony do limitu.
Uczniowie i studenci do 26. roku życia pracujący na podstawie umowy zlecenia, którzy nie podlegają ubezpieczeniom ZUS, nie są uwzględniani. Istnieją także inne wyjątki, dlatego w przypadku liczby osób zbliżonej do limitu warto sprawdzić sytuację indywidualnie.
2. Limit przychodu
Przedsiębiorca musi spełniać warunek dotyczący rocznego przychodu.
Prawo do ulgi przysługuje, jeżeli w co najmniej jednym z dwóch lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku:
- roczny przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro lub
- przedsiębiorca nie osiągnął przychodu z działalności.
W przypadku wniosku składanego w 2026 roku sprawdzane są dane za 2024 i 2025 rok. Wystarczy spełnić warunek w jednym z tych lat.
3. Brak niedozwolonej współpracy z byłym pracodawcą
Ulga może nie przysługiwać, jeżeli przedsiębiorca świadczy usługi na rzecz byłego pracodawcy i wykonuje takie same obowiązki, jakie wcześniej wykonywał na podstawie umowy o pracę w roku rozpoczęcia działalności lub w roku poprzednim.
Sprawdzana jest współpraca:
- w roku kalendarzowym poprzedzającym złożenie wniosku RWS;
- w bieżącym roku kalendarzowym do dnia złożenia wniosku.
Znaczenie ma rzeczywisty charakter wykonywanej pracy, a nie wyłącznie nazwa stanowiska lub zapis w umowie.
Dlatego przy przejściu z umowy o pracę na współpracę B2B z tym samym pracodawcą należy dokładnie porównać wcześniejsze obowiązki z aktualnym zakresem usług.
4. Ubezpieczenia społeczne w poprzednim miesiącu
Przedsiębiorca musi podlegać ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu przez co najmniej jeden dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku RWS.
Nie obowiązuje odrębny minimalny okres prowadzenia JDG. Nowo założona firma nie zawsze będzie jednak mogła skorzystać z ulgi od razu.
Przykładowo, jeżeli JDG została zarejestrowana 1 maja, przedsiębiorca podlegał ubezpieczeniom społecznym w maju, a wniosek RWS złożył w czerwcu, może wybrać lipiec jako miesiąc zwolnienia — pod warunkiem spełnienia pozostałych wymagań.
5. Dostępny limit pomocy de minimis
Wakacje składkowe są formą pomocy publicznej de minimis. Przed złożeniem wniosku należy sprawdzić, czy dostępny limit tej pomocy nie został wyczerpany.
Kto nie może skorzystać z ulgi?
Zwolnienie nie zostanie przyznane, jeżeli przedsiębiorca:
- przekracza limit osób ubezpieczonych;
- nie spełnia warunku dotyczącego przychodu;
- wykonuje niedozwolone usługi na rzecz byłego pracodawcy;
- nie podlegał ubezpieczeniom społecznym w poprzednim miesiącu;
- wyczerpał dostępny limit pomocy de minimis;
- skorzystał już z wakacji składkowych w bieżącym roku;
- złożył wniosek poza dopuszczalnym terminem.
Z ulgi nie można skorzystać podczas ulgi na start, ponieważ przedsiębiorca nie podlega wówczas wymaganym ubezpieczeniom społecznym.
Możliwość skorzystania z wakacji składkowych może pojawić się po przejściu na preferencyjne składki lub inny system opłacania składek społecznych, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymagań.
Jakie składki obejmuje zwolnienie?
Zwolnienie dotyczy wyłącznie własnych składek społecznych przedsiębiorcy.
Może obejmować:
- ubezpieczenie emerytalne;
- ubezpieczenia rentowe;
- ubezpieczenie wypadkowe;
- dobrowolne ubezpieczenie chorobowe — po spełnieniu warunków;
- Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy — jeżeli przedsiębiorca ma obowiązek ich opłacania.
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe jest objęte zwolnieniem tylko wtedy, gdy przedsiębiorca podlegał mu przez co najmniej jeden dzień zarówno w miesiącu złożenia wniosku RWS, jak i w miesiącu poprzednim.
Najważniejszym ograniczeniem jest to, że składka zdrowotna nie jest objęta wakacjami składkowymi. Należy ją obliczyć i opłacić na zwykłych zasadach.
Do zapłaty pozostają również:
- składki za pracowników i inne osoby ubezpieczone;
- PIT, VAT i inne podatki;
- wcześniejsze zaległości wobec ZUS.
Ile można zaoszczędzić w 2026 roku?
Wysokość oszczędności zależy od systemu składek społecznych przedsiębiorcy.
Według stawek obowiązujących w 2026 roku orientacyjne kwoty zwolnienia przedstawiono w poniższej tabeli.
Składkę zdrowotną należy opłacić oddzielnie.
Minimalna miesięczna składka zdrowotna za okres od lutego 2026 roku do stycznia 2027 roku wynosi 432,54 zł, jeżeli forma opodatkowania i podstawa obliczenia nie powodują obowiązku zapłaty wyższej kwoty.
Rzeczywista wysokość oszczędności będzie więc różna u poszczególnych przedsiębiorców. Zależy ona od:
- podstawy wymiaru składek społecznych;
- opłacania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego;
- obowiązku opłacania Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego;
- systemu składek ZUS stosowanego przez przedsiębiorcę.
Za jaki miesiąc można otrzymać zwolnienie?
Przedsiębiorca może wybrać jeden miesiąc zwolnienia w każdym roku kalendarzowym.
Wniosek RWS należy złożyć w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym wybrany miesiąc zwolnienia.
Przykładowo:
Wniosku nie można złożyć z mocą wsteczną ani na kilka miesięcy do przodu.
Aby uzyskać zwolnienie za sierpień, wniosek należy złożyć w lipcu. Wniosek wysłany w sierpniu może dotyczyć dopiero września.
Jest to jedna z najważniejszych zasad. ZUS może pozostawić bez rozpatrzenia wniosek złożony poza właściwym miesiącem.
Jak złożyć wniosek RWS przez eZUS: instrukcja krok po kroku
Wniosek o wakacje składkowe składa się wyłącznie elektronicznie, przez konto płatnika w systemie eZUS.
Przed rozpoczęciem przygotuj informacje o pomocy de minimis otrzymanej w ciągu ostatnich trzech lat oraz sprawdź swój główny kod PKD. Oficjalne zaświadczenia będą potrzebne tylko wtedy, gdy zdecydujesz się potwierdzić otrzymaną pomoc za ich pomocą.
Krok 1. Zaloguj się do eZUS
Zaloguj się do eZUS i przejdź do sekcji Konto płatnika.
Wniosek należy złożyć z profilu płatnika.
Wspólnik spółki cywilnej składa RWS przez swoje indywidualne konto płatnika, a nie przez profil spółki.
Krok 2. Znajdź formularz RWS
W menu bocznym wybierz Katalog usług.
Następnie znajdź usługę:
Złóż wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc (RWS)
Aby otworzyć formularz, wybierz Przejdź do usługi.
Krok 3. Wybierz cel złożenia wniosku i sprawdź dane
Przy pierwszym składaniu formularza wybierz Wniosek.
Dane przedsiębiorcy zostaną pobrane automatycznie. Sprawdź je i uzupełnij brakujące pola obowiązkowe.
Do momentu rozpatrzenia wniosku przez ZUS można go poprawić lub wycofać, wybierając:
- Uzupełnienie/korekta wniosku;
- Wycofanie wniosku.
Krok 4. Sprawdź miesiąc zwolnienia
W sekcji Treść wniosku system automatycznie wskaże miesiąc następujący po miesiącu złożenia formularza.
Przykładowo, jeżeli wniosek RWS jest wypełniany w sierpniu, będzie dotyczył września.
Miesiąca nie można zmienić ręcznie.
Krok 5. Uzupełnij sekcję Oświadczenia
Na tym ekranie należy potwierdzić dwie kwestie.
Po pierwsze, że spełniasz warunek dotyczący przychodu: w co najmniej jednym z dwóch poprzednich lat kalendarzowych przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro albo nie osiągnięto przychodu z działalności.
Po drugie, należy wskazać, czy w ciągu poprzednich trzech lat przedsiębiorca korzystał z pomocy de minimis.
Jeżeli pomoc nie była otrzymywana, wybierz:
Nie korzystałem z pomocy publicznej de minimis
Jeżeli pomoc była otrzymywana, wybierz:
Korzystałem z pomocy publicznej de minimis
Następnie wskaż sposób jej potwierdzenia:
- Oświadczenie — uzupełnij dane podmiotów, od których otrzymano pomoc de minimis;
- Zaświadczenia — oficjalne zaświadczenia będzie można dołączyć na końcu wniosku.
Krok 6. Uzupełnij informacje o przedsiębiorstwie
Wskaż rzeczywistą wielkość przedsiębiorstwa. W przypadku wielu niewielkich JDG właściwą opcją będzie mikroprzedsiębiorstwo.
Następnie w polu Wersja PKD wybierz:
- PKD 2007;
- PKD 2025.
W kolejnym polu wskaż główny kod działalności zgodny z informacjami znajdującymi się w CEIDG.
Do 31 grudnia 2026 roku w formularzu można wybrać PKD 2007 lub PKD 2025. Po tej dacie wymagane będzie PKD 2025.
Formularz zawiera również dodatkowe pytania dotyczące:
- powiązań z innymi przedsiębiorstwami;
- połączenia, podziału lub przekształcenia działalności;
- działalności w sektorze rolnictwa, rybołówstwa lub akwakultury.
W przypadku standardowej JDG, która nie jest powiązana z innymi firmami, nie przechodziła reorganizacji i nie działa w wymienionych sektorach, zazwyczaj wybiera się NIE.
Po zaznaczeniu TAK formularz poprosi o dodatkowe informacje.
Krok 7. Dodaj załączniki
Jeżeli w sekcji dotyczącej pomocy de minimis wybrano Zaświadczenia, dołącz oficjalne dokumenty potwierdzające otrzymaną pomoc.
Jeżeli wybrano Oświadczenie, odpowiednie informacje należy uzupełnić bezpośrednio we wniosku i nie trzeba dołączać osobnych zaświadczeń.
Krok 8. Sprawdź wniosek
Na etapie Podsumowanie otwórz Widok danych dokumentów.
Sprawdź:
- dane przedsiębiorcy;
- miesiąc zwolnienia;
- informacje o pomocy de minimis;
- wielkość przedsiębiorstwa;
- wersję i kod PKD;
- załączniki.
Jeżeli zauważysz błąd, wróć do poprzedniego etapu i popraw dane.
Krok 9. Podpisz i wyślij RWS
Wybierz Podpisz i wyślij, wskaż jeden z dostępnych sposobów podpisu i wyślij formularz.
Po wysłaniu status wniosku oraz nowe wiadomości z ZUS można sprawdzić w sekcji Sprawy płatnika.
Powiadomienie o nowym dokumencie może również zostać wysłane na adres e-mail lub numer telefonu podany w eZUS.
Czy wniosek można poprawić lub wycofać?
Do momentu rozpatrzenia wniosku przez ZUS można go uzupełnić, poprawić lub wycofać za pomocą formularza RWS.
Nie można zmienić wybranego miesiąca zwolnienia. W takiej sytuacji należy wycofać wniosek i złożyć nowy w dopuszczalnym terminie.
Po rozpatrzeniu wniosku nie można już poprawić ani wycofać go w tym trybie.
Co dzieje się po złożeniu wniosku?
Jeżeli ZUS przyzna zwolnienie w pełnym zakresie, odrębna decyzja administracyjna może nie zostać wydana. Informacja o przyznaniu ulgi pojawi się w eZUS.
ZUS wyda decyzję administracyjną, jeżeli:
- odmówi przyznania zwolnienia;
- przyzna je tylko częściowo;
- później ustali, że warunki skorzystania z ulgi nie zostały spełnione.
Przyznanie ulgi nie zwalnia z obowiązków rozliczeniowych wobec ZUS
Wakacje składkowe zwalniają przedsiębiorcę z jego własnych składek społecznych za wybrany miesiąc, ale nie znoszą obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych.
Za miesiąc zwolnienia należy prawidłowo przygotować ZUS DRA oraz — gdy jest to wymagane — ZUS RCA.
Składka zdrowotna pozostaje do zapłaty.
Jeżeli do terminu złożenia dokumentów rozliczeniowych ZUS nie rozpatrzył jeszcze wniosku RWS, nie należy pomijać deklaracji. Dokumenty trzeba najpierw złożyć na zwykłych zasadach, a po przyznaniu zwolnienia przesłać korektę.
Warto wcześniej poinformować księgowego o miesiącu wybranym na wakacje składkowe. Ułatwi to terminowe złożenie wniosku i prawidłowe rozliczenie danego okresu.
Czy ciągłość ubezpieczenia zostaje zachowana?
Wakacje składkowe nie powodują przerwy w ubezpieczeniach społecznych.
Składki za miesiąc zwolnienia są finansowane przez państwo i uwzględniane przy ustalaniu przyszłej emerytury oraz renty.
Zachowana zostaje również ciągłość praw wynikających z ubezpieczeń społecznych, pod warunkiem spełnienia ogólnych wymagań dotyczących danego świadczenia.
Pod tym względem wakacje składkowe różnią się od ulgi na start, podczas której składki społeczne nie są opłacane i nie powstają związane z nimi uprawnienia ubezpieczeniowe.
Jak ulga wpływa na podatki?
Kwoty składek społecznych oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy objęte zwolnieniem nie podlegają opodatkowaniu PIT.
Jednocześnie nie mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodu, ponieważ przedsiębiorca nie opłacił ich z własnych środków.
Składka zdrowotna jest obliczana i rozliczana na zwykłych zasadach, właściwych dla wybranej formy opodatkowania.
Wakacje składkowe a inne ulgi
Wakacje składkowe można łączyć z:
- preferencyjnymi składkami;
- Małym ZUS Plus.
Przedsiębiorca nadal musi spełniać ogólne warunki wakacji składkowych.
Z ulgi nie można skorzystać podczas ulgi na start, ponieważ w tym okresie przedsiębiorca nie podlega wymaganym ubezpieczeniom społecznym.
Najczęstsze błędy
Złożenie wniosku w niewłaściwym miesiącu
RWS można złożyć wyłącznie w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym miesiąc zwolnienia. Nie można go przesłać z mocą wsteczną ani dwa miesiące wcześniej.
Nieprawidłowe policzenie osób ubezpieczonych
Przedsiębiorcy czasami uwzględniają tylko stałych pracowników lub sprawdzają stan wyłącznie na ostatni dzień miesiąca.
Do limitu może jednak zostać wliczona osoba, która podlegała ubezpieczeniu nawet przez jeden dzień.
Założenie, że nie trzeba nic płacić
Składka zdrowotna, składki za pracowników oraz podatki pozostają do zapłaty.
Brak sprawdzenia pomocy de minimis
Niepełne lub błędne informacje mogą skutkować wezwaniem do dostarczenia dodatkowych dokumentów, odmową przyznania ulgi albo jej późniejszym cofnięciem.
Oczekiwanie na wynik i niezłożenie DRA/RCA
Jeżeli ZUS nie rozpatrzył wniosku do terminu rozliczenia, dokumenty należy złożyć na zwykłych zasadach, a następnie je skorygować.
Brak sprawdzenia ubezpieczenia chorobowego
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe jest objęte zwolnieniem tylko wtedy, gdy przedsiębiorca podlegał mu przez co najmniej jeden dzień zarówno w miesiącu złożenia wniosku, jak i w miesiącu poprzednim.
Brak analizy współpracy z byłym pracodawcą
ZUS ocenia rzeczywiście wykonywane obowiązki, a nie wyłącznie treść lub nazwę umowy.
Jeżeli ZUS później ustali, że warunki nie zostały spełnione, zwolnienie może zostać cofnięte. Przedsiębiorca będzie wtedy zobowiązany do zapłaty składek wraz z odsetkami.
Najczęściej zadawane pytania
Czy trzeba zawiesić JDG?
Nie. Podczas wakacji składkowych można nadal pracować, osiągać przychody i wystawiać faktury.
Czy trzeba zapłacić składkę zdrowotną?
Tak. Zwolnienie nie obejmuje składki zdrowotnej.
Czy zwolnienie obejmuje składki za pracowników?
Nie. Ulga dotyczy wyłącznie własnych składek przedsiębiorcy.
Czy można skorzystać z ulgi przy preferencyjnym ZUS?
Tak, pod warunkiem spełnienia ogólnych wymagań. Oszczędność będzie jednak niższa, ponieważ składki społeczne są już obniżone.
Czy ulga jest dostępna przy Małym ZUS Plus?
Tak, jeżeli przedsiębiorca spełnia zarówno warunki wakacji składkowych, jak i wymagania Małego ZUS Plus.
Czy można skorzystać z wakacji składkowych podczas ulgi na start?
Nie. Podczas ulgi na start przedsiębiorca nie podlega ubezpieczeniom społecznym wymaganym do skorzystania z wakacji składkowych.
Czy wniosek można złożyć z mocą wsteczną?
Nie. RWS należy złożyć w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc zwolnienia.
Czy każdego roku trzeba składać nowy wniosek?
Tak. W każdym roku kalendarzowym należy złożyć osobny wniosek RWS dotyczący wybranego miesiąca.
Czy można wycofać RWS?
Tak, ale tylko do momentu rozpatrzenia wniosku przez ZUS.
Czy powstanie przerwa w ubezpieczeniu?
Nie. Składki objęte zwolnieniem są finansowane przez państwo, dlatego ciągłość ubezpieczeń społecznych zostaje zachowana.
Podsumowanie
Wakacje składkowe pozwalają raz w roku zmniejszyć koszty własnych składek społecznych bez zawieszania działalności gospodarczej.
Nie jest to jednak automatyczny „miesiąc bez ZUS”. Aby skorzystać z ulgi, przedsiębiorca musi:
- sprawdzić, czy spełnia warunki;
- wybrać miesiąc zwolnienia;
- złożyć RWS w miesiącu poprzedzającym;
- podać wymagane informacje o pomocy de minimis;
- nadal opłacać składkę zdrowotną;
- prawidłowo przygotować DRA i RCA.
Szczególną uwagę należy zwrócić na termin złożenia wniosku, limit osób ubezpieczonych oraz współpracę z byłym pracodawcą. Błąd w jednym z tych obszarów może spowodować odmowę przyznania ulgi lub jej późniejsze cofnięcie.
Planujesz skorzystać z wakacji składkowych? Specjaliści ELP Office pomogą sprawdzić warunki, przygotować wniosek RWS oraz prawidłowo rozliczyć zwolnienie w dokumentach ZUS.
