Polonya’da JDG İşleten Bir Yabancı Başka Yabancıları İşe Alabilir mi?

Polonya’da tek kişilik işletme (JDG) yürüten bir yabancı çalışan istihdam edebilir. Ancak başka bir yabancıyı işe alırken dikkate alınması gereken önemli bir konu vardır: her JDG sahibi, çalışanın yasal olarak çalışabilmesi için gereken resmi işlemleri yapma yetkisine sahip değildir.

Bu nedenle sözleşme imzalanmadan önce yalnızca gelecekteki çalışanın belgelerini değil, girişimcinin kendi statüsünü de kontrol etmek gerekir.

Kısıtlamalar Ne Zaman Ortaya Çıkar?

Temel kısıtlama, Avrupa Birliği (AB), Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ve İsviçre dışındaki ülkelerin vatandaşı olan JDG sahiplerini ilgilendirir.

Böyle bir girişimcinin Polonya’da daimi ikamet yeri bulunmuyorsa, genel olarak:

• çalışan için çalışma izni (zezwolenie na pracę) alamaz;
• yabancıya iş verilmesine ilişkin beyanı (oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi) kaydettiremez;
• yabancıya iş verilmesine ilişkin bildirimi (powiadomienie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi) yapamaz.

CEIDG’ye kayıtlı iş adresi veya geçici ikamet kaydı, girişimcinin daimi ikamet yerinin yerine geçmez.

Bu, pratikte böyle bir JDG sahibinin Polonya vatandaşını veya işveren tarafından ek bir işlem yapılmasına gerek kalmadan çalışma hakkına sahip bir yabancıyı işe alabileceği anlamına gelir. Çalışanın işe alınması için yukarıdaki işlemlerden biri gerekiyorsa istihdamın resmileştirilmesi büyük olasılıkla mümkün olmayacaktır.

AB, AEA ve İsviçre vatandaşları olan girişimciler için farklı kurallar geçerlidir. Bu nedenle onların statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.

Kimler Çalışma İzni Olmadan İşe Alınabilir?

Polonya, AB, AEA ve İsviçre vatandaşları için genellikle ek bir çalışma izni prosedürü gerekmez.

Diğer ülkelerin vatandaşları arasında çalışma izni olmadan çalışma hakkına sahip olabilecek kişiler arasında örneğin şunlar yer alır:

• Polonya’da daimi oturum iznine sahip olanlar;
• Polonya tarafından verilmiş AB uzun dönem ikamet iznine sahip olanlar;
• Polonya Kartı (Karta Polaka) sahipleri;
• mülteci statüsüne veya ikincil korumaya sahip olanlar;
• Polonya’daki üniversitelerden mezun olanlar;
• tam zamanlı eğitim alan bazı öğrenciler.

Bu liste eksiksiz değildir. Her durumda kişinin Polonya’da hangi yasal dayanakla bulunduğu ve çalıştığı, ayrıca belgelerinin işe başlayacağı tarihte geçerli olup olmayacağı kontrol edilmelidir.

Öğrenci Statüsü Ne Zaman Çalışma İzni Olmadan Çalışmaya İmkân Verir?

Öğrencilerin işe alınmasında dikkat edilmesi gereken ek bir nokta vardır. Öğrenci kimliği tek başına kişinin çalışma izni olmadan çalışabileceğini kanıtlamaz.

1 Temmuz 2026’dan itibaren muafiyet, kişinin aşağıdaki koşulları karşılaması hâlinde uygulanır:

• Polonya’da tam zamanlı eğitim (studia stacjonarne) alması;
• devlet akademik yükseköğretim kurumunda veya MSWiA’nın güncel listesinde yer alan bir eğitim kurumunda öğrenim görmesi;
• geçerli öğrenci statüsünü belgeleyebilmesi;
• Polonya’da yasal olarak bulunması.

Sözleşme imzalanmadan önce üniversiteden eğitim biçiminin belirtildiği güncel bir öğrenci belgesi istenmesi tavsiye edilir. Yarı zamanlı, akşam veya başka bir tam zamanlı olmayan eğitim biçimi, tek başına çalışma izni prosedüründen muafiyet sağlamaz.

Özel Durum: Ukrayna Vatandaşları

Ukrayna vatandaşlarının işe alınmasında sıklıkla bildirim usulü uygulanır.

Kişi geçici korumadan yararlanıyor ve aktif PESEL UKR statüsüne sahipse işveren praca.gov.pl üzerinden bildirim yapmak zorundadır. Bildirim, çalışanın işe başladığı tarihten itibaren 7 gün içinde yapılmalıdır.

Öğrenci statüsü bu durumda bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle kişi yalnızca üniversiteden alınan belgeye dayanarak işe alınamaz.

Bildirim usulü, geçici korumadan yararlanmayan ancak Polonya’da başka bir yasal dayanakla bulunan Ukrayna vatandaşları için de geçici olarak uygulanmaktadır. Bu kişiler için geçiş dönemi 4 Mart 2029 tarihine kadar devam eder.

Örneğin JDG sahibinin geçici oturum iznine sahip bir Belarus vatandaşı, gelecekteki çalışanın ise PESEL UKR statüsüne sahip bir Ukrayna vatandaşı olduğunu varsayalım. Çalışanın yasal olarak çalışabilmesi için bildirim yapılması gerekir. Girişimcinin Polonya’da daimi ikamet yeri yoksa ve bu nedenle ilgili ilçe çalışma ofisine (powiatowy urząd pracy) bildirim yapamıyorsa bu istihdam gerçekleştirilemez.

Sözleşme İmzalanmadan Önce Neler Kontrol Edilmelidir?

Öncelikle iki soruya cevap verilmelidir: JDG sahibinin statüsü nedir ve gelecekteki çalışan Polonya’da hangi yasal dayanakla çalışabilir?

Girişimci AB, AEA veya İsviçre dışındaki bir ülkenin vatandaşıysa Polonya’daki ikamet dayanağı ve daimi ikamet yerinin bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Gelecekteki çalışan için ise aşağıdakiler doğrulanmalıdır:

• vatandaşlık;
• Polonya’daki ikametin yasallığı;
• çalışma hakkının dayanağı;
• belgelerin geçerlilik süresi;
• çalışma izni alınması, beyan kaydı veya bildirim gerekip gerekmediği.

Çalışan işe başlamadan önce yasal ikametini ve çalışma hakkını doğrulayan belgeler alınmalı ve bu belgelerin kopyaları saklanmalıdır.

Tek başına oturum kartı (karta pobytu), öğrenci kimliği veya çalışanın sözlü beyanı yeterli değildir. Çalışma hakkının dayanağı konusunda şüphe varsa bunu çalışan işe başladıktan sonra değil, sözleşme imzalanmadan önce kontrol etmek daha doğru olacaktır.

Polonya’da JDG yürütüyor ve bir yabancıyı işe almayı planlıyorsanız ELP Office, belgeleri kontrol etmenize ve çalışanı işe almadan önce hangi işlemlerin yapılması gerektiğini belirlemenize yardımcı olabilir.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır ve bireysel hukuki danışmanlık niteliğinde değildir.